Türkçe–İngilizce tadilat terimleri: teklif ve şantiye sözlüğü

Tasarım ofisiyle yazışmalar İngilizce yürüse bile İstanbul’daki evrak, fatura ve şantiye konuşmaları Türkçe terimlerle doludur. Tersine, yabancı eşi olan ya da yabancı müşterilerle çalışan ev sahipleri ve ekipler de doğru İngilizce karşılığı bulmakta zorlanır. Temel terimleri bilmek bir teklifi doğru okumayı, bir şantiye raporunu anlamayı ve doğru soruları sormayı kolaylaştırır. Bu sözlük en sık karşılaşılan terimleri karşınıza çıkacakları yere göre gruplar.

Teklif ve sözleşme

Çizim ve tasarım

• Rölöve (measured survey): mevcut mekânın ölçülü çizimleri.
• Konsept proje (concept design): çoğu zaman 3D görsellerle desteklenen ilk tasarım.
• Uygulama projesi (construction drawings): ölçülü ve detaylı çizimler.
• Görünüş (elevation): bir duvarın karşıdan çizimi.
• Kesit (section): yapının ya da bir mobilyanın içinden geçen kesit.
• Tavan planı / aydınlatma planı (ceiling and lighting plan).
• Elektrik projesi / tesisat projesi (electrical and plumbing layouts).
• Detay (detail): örneğin bir duş giderinin ya da mobilya birleşiminin büyük ölçekli çizimi.
• Malzeme listesi (specification): malzeme, armatür ve cihaz listesi.

Şantiyede

• Şantiye (building site), şantiye şefi (site manager).
• Usta (skilled tradesman), kalfa / çırak (assistant, apprentice).
• Söküm / yıkım (strip-out, demolition).
• Kaba inşaat / ince işler (rough works, finishing works).
• Tesisat (services), sıhhi tesisat (plumbing).
• Şap (screed), tesviye (levelling).
• Sıva / alçı (plaster, gypsum plaster), alçıpan (plasterboard).
• Asma tavan (suspended ceiling), gizli ışık (concealed cove lighting).
• Su yalıtımı (waterproofing), ısı / ses yalıtımı (thermal, acoustic insulation).
• Seramik / porselen / mermer (ceramic tile, porcelain, marble).
• Derz (tile joint, grout line).
• Doğrama (window and door frames), kasa (door frame).
• Marangoz / mobilyacı (joiner, furniture maker).
• Boya / astar (paint, primer).

Teslim ve garanti

• Eksik listesi (snagging list, punch list).
• Geçici kabul (provisional acceptance).
• Kesin kabul (final acceptance).
• Garanti belgesi (product warranty certificate).
• İşçilik garantisi (workmanship warranty).
• Son durum projesi (as-built drawings).

Mülk ve yapı

• Site (gated community): İngilizcedeki “site”, yani şantiye ile karıştırılmamalı.
• Site yönetimi (management of the complex): çalışma kurallarını belirler.
• Yönetim planı (management plan).
• Tapu (title deed), iskân (occupancy permit).
• Ruhsat (permit), örneğin yapı ruhsatı (building permit).
• Taşıyıcı sistem (load-bearing structure), kolon / kiriş / perde (column, beam, shear wall).
• Vekaletname (power of attorney): yurt dışında yaşayan mülk sahiplerinin sık kullandığı belge.

Yanlış anlamaya yol açan kelimeler

En klasik örnek **“site”**tir: Türkçede kapalı bir konut sitesi anlamına gelirken İngilizcede şantiye demektir; şantiyenin İngilizcesi building site ya da construction sitetır. “Proje” bir tasarım, bir çizim seti ya da işin tamamı anlamına gelebilir. “Kaba” özensiz değil, henüz bitmemiş demektir. Şantiyede “hazır” ise çoğu zaman “neredeyse hazır” anlamına gelir; tam olarak neyin kaldığını sorun.

Sözlüğü nasıl kullanmalı?

Teklif ve raporlarda, en azından sözleşme kalemlerinde, Türkçe terimin yanına İngilizce karşılığını yazmalarını isteyin. Böylece anlaşmazlıkların en yaygın nedeni, iki tarafın aynı kelimeyle farklı şeyleri kastetmesi, ortadan kalkar.

Bu terimlerin sürecin neresinde geçtiğini görmek için İstanbul’da iç mimar seçmek ve tadilatı uzaktan yönetmek yazılarına bakabilirsiniz. İşlerin sonunda yeni villa teslim kontrolü listesi teslim terimlerini uygulamaya döküyor.